Bar

| Crna Gora, Kulturno istorijski, Primorje | 4. 11. 2014.

O nazivu Bara, imamo svjedočanstvo iz knjige Milorada G. Medakovića, „Život i običaji Crnogoraca“ iz 1860. godine, stranice 139. i 140.: „Priča se i danas prokletstvo kraljice Jelene, koja je pobjegla od svojeg sina Dragutina i nastanila se u jednu pećinu između Sotonića i Gluhog Dola u Crmnici. Muž njen, Kralj Stefan Rapavi, pobjegao od svojeg sina u Bar. U pećini je živila Jelena sa njenom kćerkom đevojkom i provodila život u postu i molitvi. Blizu ove pećine ima vir, koji se zove Oko, u kojem se prelijepa riba lovila. Ona se pogodila sa Glodoljanima, da joj svako jutro ostave po jednu ribu na ploči. Sastaviti se sa ljudima nije ona htela, već bi pošla po ribu, kad nikog kod Oka nema…” Kada joj jednom nisu donijeli ribu, dozivala ih je i proklela: „Da Bog da, nigda je više u Oku ne ulovili! Ona uzjaše na konja i pobjegne u Bar, pa da je rekla: „Bar me ođe nećete naći ni varati“, i otuda da se prozvalo ono mjesto Bar.

Geografija

Iako je lucki grad zadivljuje cistocom i zelenim povrsinama

Bar je gradsko naselje u opštini Bar u Crnoj Gori. Luka Bar je najveća crnogorska luka. Bar je veza Crne Gore sa svijetom, jer je granična opština, koja je Jadranskim morem vezana sa Italijom. Od Podgorice je udaljen 75 km. Barska opština se nalazi na jugu Crne Gore, između Jadranskog mora i Skadarskog jezera. Sam grad se nalazi na 42°6′ geografske širine i 19°6′ geografske dužine, na nadmorskoj visini od 4 metra.
Bar okružuju brojne planine. Najveća je Rumija, koja se nalazi na nadmorskoj visini od 1.595 m. Pored nje, tu je, sa jedne strane Sutorman čiji se vrh „Široka strana“ na nadmorkoj visini od 1.185 m. Sa druge strane nalazi se Lisinj sa najvišim vrhom „Loška“ na nadmorskoj visini od 1.353 m.

U okolini Bara nalazi se nekoliko manjih rijeka. Najbliže gradu su Rikavac (17 km) i Željeznica (19,5 km), koje se ulivaju u Jadransko more.
Tokom 2010. godine opštinu Bar je posetilo 142.000 turista što je čini jednom od glavnih turističkih destinacija u Crnoj Gori.
Na samom ulasku u grad nalayi se drvo masline staro peko 2.000 god. Morski vetrovi i hladan zimski dah sa planina nisu uspeli unistiti ovo najstarije stablo u Evropi Kulturno- prirodni spomenik, Stara Maslina, čiji je vijek preko 2.000 godina je simbol Bara. Nalazi se u naselju Mirovica na petom kilometru od Bara ka Ulcinju. Stara maslina – starija je od ijednog pisanog spomenika o Baru i njegovim žiteljima. O maslini su se godinama pričale priče, legende koje su i savremenim generacijama veoma interesantne. Arheolozi tvrde kako stara dama nije sama te da u barskom kraju ima još maslina čiji je vijek trajanja preko hiljadu godina. Danas je Stara maslina na Mirovici u vlasništvu Opštine Bar.

Barska Stara maslina je znak-označitelj regiona, nezamjenljivi dio vizuelnog, ali i duhovnog identiteta crnogorskog pomorja. Vrijednost Stare masline na Mirovici, nedaleko od magistrale koja vodi iz Bara prema Ulcinju, neprocjenjiva je, jer dokazuje postojanje starih civilizacija na ovom tlu. Njena se starost cijeni između 2000 i 2700 godina, a najstariji vjerski i građevinski objekti, dosad otkriveni u barskoj opštini, ne sežu “dalje” od VI vijeka nove ere.
Mještani Bara, sve tri vjere, izuzetno su vezani za ovo sveto drvo. Stara maslina na Mirovici je prvorazredna atrakcija, sa obimom stabla od preko deset metara. Maslina iz Mirovice je i zakonom zaštićena.


Zavjet čuvanja Stare masline prenošen je s koljena na koljeno, a starijim žiteljima još uvijek je živo sjećanje na najstrožu zabranu kidanja grana ili listova sa nje. Narodna predanja bilježe i prokletstvo koje bi zadesilo svakog ko je pokušao da uništi ili posječe ovu biljku. Tu su, po legendi, bolesni nalazili lijeka, a siroti utjehu. Mladi su se vjenčavali, a svatovi kolo igrali oko ove masline radi zdravog poroda. Auru svetosti najstarijem drvetu ovog dijela Evrope daje i predanje da je kraj u kome se nalazi – Mirovica, dobio ime jer su se pod njenom krošnjom mirili zavađeni, i “davala vjera” za nečinjenje zla.
Stara maslina u Baru je ustoličena kao opštepoznata turistička destinacija. Prostor oko biljke je betoniran radi lakšeg pristupa, i napravljen je punkt za prodaju ulaznica, razglednica, flašica njenog ulja…
Stara maslina je vjekovna inspiracija zavičajnih umjetnika, stala je i u logo kompanije “Primorka”, pod njom su snimljeni mnogobrojni TV spotovi, dala je ime glavnoj nagradi “Internacionalnog TV festivala”, pod njom se već 14 godina održava Festival dječijeg i stvaralaštva za djecu. Odnedavno je odredište manifestacije “Hodočašće do Stare masline”, u čijem kulturno-umjetničkom programu učestvuju barski književnici, slikari i muzičari. Svoju besjedu drže i najviši crkveni velikodostojnici regiona.
Bez obzira na godine – i dalje rađa.

Srednjovjekovni Bar
Period od 1571. do 1878. godine
Po sporazumu Osmanlija i Mlečana o predaji grada (1571) utvrđene su za Bar određene privilegije, koje je potvrdio sultan Murat III, 1575. godine (uneseno u defter iz 1583. godine).
U Knjaževini i Kraljevini Crnoj Gori
Bar je oslobođen od turske vlasti januara 1878. godine i Crna Gora je preko obližnjeg Pristana, dobila izlaz na more i mogućnost da se ojača privreda. Bar postaje sjedište kapetanije u Primorskoj nahiji, a na napuštena muslimanska imanja su doseljavani naseljenici iz Pipera, Kuča i Bjelopavlića (dodjeljivana su im takozvana „mudžahedinska imanja“ ili isušeno zemljište u barskom polju, gdje će biti formiran Novi Bar). U jesen 1878. godine, otvorena je osnovna škola u (Starom) Baru, a 1879. – pošta. Izgradnjalj puta za Virpazar, završena je 1878. a za Ulcinj, 1906. godine. Početkom vijeka, značajan je prodor italijanskog kapitala na ovo područje. Važno je i potpisivanje ugovora sa Barskim društvom: o izgradnji pristaništa i željeznice Bar – Vir(pazar) 1906. godine. Prvi vozovi su krenuli 1908. godine, a radovi na pristaništu su završeni 1912. Godine 1913. puštena je u rad prva električna centrala na Pristanu. Narodna banka u Baru osnovana je 1909. godine, sa osnovnim kapitalom od dva miliona perpera.

Stari Bar
Utvrđenje Stari Bar – Antibaris- je istorijsko mesto grada Bara, smešteno na vrhu uzvišenja pod Rumijom, na površini od 4 hektara, udaljeno samo 4 km od mora. Poznata i kao Stari Bar, tvrđava je muzej na otvorenom i najveće i najznačajnije starovekovni-anticki grad i srednjovekovno arheološko nalazište na Balkanu, koje nije arheološki istraženo. Zauzimajući površinu od 4,5 hektara, ostaci preko 600 javnih i crkvenih građevina svedoče o kulturnom i arhitektonskom značaju svih perioda mediteranske istorije. Ovde su ostaci starog rimskog grada, poznatog kao Antivarium. Izuzetan značaj Starog Bara je zapravo mešavina različitih stilova vidljiva na pojedinačnim građevinama, kao što su romaničke, gotske i renesansne građevine, dok je u doba Turskog carstva, srednjovekovni grad dobio istočnjačka obeležja. Stari Bar obuhvata stenovite padine podnožja planine Rumije, dok je sa istočne i južne strane zaštićen skoro vertikalnim, nepristupačnim krševitim planinskim vrhovima.

Za Stari Bar se zna da su ga osnovali Anti, te osvojila ilirska plemena, zbog njegovog odličnog odbrambenog položaja, iako se prvi put pominje u dokumentima iz 8. veka n.e. Posle toga, uspon mediteranskih civilizacija i Vizantije ostavlja veoma vidljive tragove na arhitekturi grada. Prvi pisani podaci o ovom starom gradu – tvrđavi potiču iz 9. veka, kada ga pominje Mihajlo Vojislavljević, prvi Kralj Crne Gore, krunisan 1077. godine u Baru. Stari Bar bio je centar države Duklje, a od 1089. godine se ovde nalazi Barska arhiepiskopija. Najveći procvat Stari Bar doživljava u doba Nemanjića, od 1180. do 1360. godine. U to vreme je imao povlastice srpskih vladara, gradsku autonomiju, statut, grb i sopstveni bronzani novac. Posle pada države Nemanjića, Barom vladaju Balšići, Mlečani, despot Stefan Lazarević i ponovo Mlečani. U poslednjem periodu mletacke vlasti (1441–1571) moć grada primetno opada, najvise zbog čestih turskih napada. U 15. veku potpada pod Mletačku vlast, a Turci ga preuzimaju 1571. i vladaju celom oblašću više od 300 godina. Bar je poznat kao kulturna i verska lokacija u kojoj je u 12. veku napisana “Hronika Popa Dukljanina”, prvo književno delo na južnoslovenskom tlu. Većina građevina Starog Bara potiče iz Srednjeg veka i perioda Renesanse. Ostale građevine Starog Bara pripadaju periodu turske okupacije. Od svih građevine smeštenih u okviru gradskih zidina, većina je u ruševinama. Arhitekturu građevina za stanovanje odlikuju gotski, renesansni i orijentalni elementi. Arhitekturu Starog Bara čini moćni utvrđeni sistem zidina izgrađen u 15. veku i tokom 16. veka, sa kulama i povezanim odbrambenim zidinama. Ovde su ostaci 17 crkava, od kojih su neke konzervisane i obnovljene. U neposrednoj blizini Starog Bara su mnoge srednjovekovne crkve, mostovi, velicanstveni akvadukti s kraja 16. i početka 17. veka kojim se Stari Bar vekovima snabdevao pitkom vodom, kao i prese za ceđenje maslinovog ulja i mlevenje brašna. U blizini Starog Bara je jedan od kurioziteta regiona – drvo masline stare više od 2000 godina.
Planina Rumija /1594 metara/ se uzdiže iznad Bara. Do Rumije se moze stići sa zapadne strane stazama iz Starog Bara, kao i sa istoka, iz Gornje Briske.

Manifestacije

Glavna gradska plaža u centru tokom oktobra
“Barski ljetopis“ predstavlja najznačajniji kulturni festival u opštini i održava se u julu i avgustu. Tokom ovih dana, održavaju se brojne predstave, koncerti, izložbe i promocije knjiga. „Internacionalni TV festival“ koji se održava u oktobru, predstavlja smotru TV ostvarenja iz celog sveta. „Susreti pod starom maslinom“ su manifestacija dečjeg stvaralaštva koja se održava u novembru. „Dani Mrkojevića“ su zabavna manifestacija, dok su „Plivački maraton“ i “Port cup” (turnir u ženskoj odbojci) sportske manifestacije koje se održavaju u avgustu. Krajem novembra se odrzava manifestacija „Maslinijada“ posvećena tom drevnom drvetu i njenim plodovima.

Turisticke atrakcije u ovom okruyenju su brojne Stari Bar ,tvrdjava Haj nehaj cije rusevine poticu od xv veka,Grad je sa svih strana opasan visokim zidovima, sa okruglim kulama i velikim brojem puškarnica, što govori o životu grada u vrijeme upotrebe vatrenog oružja. U grad se ulazilo kroz kapiju na zapadnoj strani, koja je jedino pristupačna. Nehaj posjeduje sve neophodne objekte za život i odbranu: cisternu za vodu, barutanu, vojne i ekonomske objekte, kao i brojne stambene. Na najvišoj tački grada nalazi se crkvica posvećena sv. Dimitriju, starija od samog utvrđenja.

Naziv Haj Nehaj, koji se odomaćio u posljednjih nekoliko desetina godina, nastao je unijom imena Golog Brda (Haj) (brdo se nalazi neposredno iznad današnjeg Sutomora) i imena tvrđave (Nehaj).Dvorac kralja Nikole koji je i kulturni spomenik grada.DVORAC KRALJA NIKOLE
Izgrađen je 1885. godine, na samoj morskoj obali. Sastoji se od velikog dvorca, malog dvorca, kapele, stražarnica i zimske bašte. Godine 1910. dozidana je i prostrana plesna sala. U sklopu dvorca nalazi se i park sa velikim brojem mediteranskog rastinja (izmedju ostalog i plutino drvo).
Pred dvorcem je bio izgradjen i veliki drveni gat, koji je služio za pristajanje brodova i jahti, na kojemu je kralj Nikola dočekivao i ispraćao zna­čajne ličnosti, koje su ga posjećivale na Cetinju.
U periodu od 1866. do 1916. godine i sam je imao deset jahti. Jednu od njih, “Sibil” ku­pio je od romanopisca Žil Verna, a njegova posljednja jahta “Rumija” potopljena je 1915. godine na mjestu današnje gradske marine od strane austro-ugarske topovnjače.
Danas je dvorac Zavičajni muzej. U parku dvorca lociran je voz “Ćiro” sa dvije lokomotive i dvoje putničkih kola, od kojih su jedna bila salonska kola kraljevske porodice, kao sjećanje na željezničku prugu Bar Virpazar, koja je puštena u saobraćaj još 1908. godine. To je bila prva željeznička pruga u Crnoj Gori uskog kolosjeka (dužine 43 km.) i prolazila je kroz tunel, koji je bio dužine 1969 m. Ovom prugom saobraćaj se odvijao do 1959. godine.
Ovdje je i veliki cvjećarnik posebnog oblika nerđajuće konstrukcije, poklon italijanskog kralja Emanuela, koji danas služi kao ugostiteljski objekat pod nazivom “Knjaževa bašta”.Dvorac kralja Nkole izgrađen je 1885. godine na samoj morskoj obali. Sagradio ga je kralj Nikola svojoj kćerki knjeginji Zorki i zetu knezu Petru Krađorđeviću.

Sastoji se od velikog dvorca, malog dvorca, kapele, stražarnice i zimske bašte. Naknadno je sazidana i prostrana balska dvorana.

U sklopu dvorca nalazi se i park sa velikim brojem mediteranskog rastinja poput plutinog drveta. Pred dvorcem je bio izgrađen gat koji je služio za pristajanje brodova a sam kralj imao je Sibil koji je kupio od romanopisca Žila Verna.

Takođe tu je i veliki cvjećarnik, poklon italijanskog kralja Emanuela koji danas služi kao ugostiteljski objekat.

Ovaj kompleks je danas zvanični muzej Bara a služii za razne festivalske potrebe.

Sportska dvorana Toplice

350px-Sportska_dvorana_Topolica

Islamski kulturni centar Bar


View Larger Map

 

1363 total views, 1 today

  

  • Sremski Karlovci

    by on 25. 10. 2014. - 0 Comments

    Sremski Karlovci su gradsko naselje u Srbiji u opštini Sremski Karlovci u Južnobačkom okrugu, ali pripadaju geografskoj regiji Srem, čiji naziv stoji i u imenu ...

  • Opatija

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    U svakom slučaju, "staro" u opatijskoj terminologiji označava predturističko doba, dakle Opatiju prije 1884. i niza plastičnih operacija u režiji Društva južnih...

  • Dubrovačke zidine

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Dubrovačke gradske zidine su sklop utvrda koje okružuju stari dio grada Dubrovnika. Građene su od 13. do 17. stoljeća za potrebe obrane. Duge su 1940 m, visoke ...

  • Herceg Novi

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Na značajnom i atraktivnom prostoru između najviše planine dinarskog masiva Orjena (1895 m) i ulaza u jedan od najljepših zaliva svijeta Boku Kotorsku, smjesti...

  • Vlasinsko jezero

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Vlasinsko jezero je predeo posebnih odlika, kao i jedenstvena sredina netaknute prirode. Vlasinsko jezero okruženo je planinskim vrhovima Čemernika na 1648m....

Pronađite

Događaji

November 2014
M T W T F S S
« Oct    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930