Dojransko jezero

| Makedonija, Nautički | 26. 10. 2014.

Jezero je udaljeno oko 75 kilometara od Soluna, 140 km južno od Skopja. Ovalnog je oblika, površina mu je 42,5 km², od čega se 26,58 km² (56,49%) nalazi u Makedoniji, a 15,92 km² (37,46%) u Grčkoj[1]. Najveća dubina jezera je 10 metara, prosječna je 6,7 m.[1], jezero je dugo 8,9 km, i široko 7,1 km. Dojransko jezero je treće po veličini u Makedoniji nakon Ohridskog i Prespanskog jezera.

Dojransko jezero je ostatak nekadašnjeg puno većeg pleistocenskog Peonskog jezera (Strimonskog jezera), koje je nastalo za neogena i imalo je površinu od 127 km².[1]

Dojransko jezero ima brojne pritoke kao što su Surlovska reka i reka Handža, koje donose vodu sa Belasice. Vode Dojranskog jezera otiču rijekom Ardžan ( grčki: Αρτζάν, makedonski: Đolaj ) u Grčkoj u rijeku Vardar te potom u Egejsko more.

Dojransko jezero je najmanje tektonsko jezero u Makedoniji i zauzima površinu od 43,1 km2, od koje 27,3 km2 pripada Makedoniji, a 15,8 km2 Grčkoj. Dojransko jezero ima oblik sličan krugu i dugo je 9 km, a široko 7 km. 15 vrsta ribe živi u Dojranskom jezeru /među kojima su poznate vrste kostreš, plaštica, šaran/ i vodena trava – alge. Sve ove specifične vrste su doprinele da Dojransko jezero postane deo svetskih prirodnih rariteta. Dojransko jezero je najbogatije ribom u Evropi i takođe veoma bogato vegetacijom. Poznati ribari Dojranskog jezera i danas tokom zime love ribu na poseban drevni način, uz pomoć ptica kormorana. Klima u ravnici oko Dojranskog jezera je mediteranska, jer je čitavo područje pod uticajem solunskog primorja. Klima Dojranskog jezera ima odlike toplih i suvih leta i blagih zima. Preko 120 dana tokom godine je na Dojranskom jezeru temperatura preko 26°C.

Na mestu današnjeg Starog Dojrana je postojalo naselje u praistoriji, a grčki istoričak Herodot pominje u 5. veku pre nove ere drevno tračko-ilirsko pleme Paeone, koje je naselilo ovo područje. Tokom vladavine Filipa II (359-336) i Aleksandra Makedonskog Velikog (336-323)m, kao i tokom rimskog osvajanja Balkana u 2. veku pre nove ere, ovde se nalazio antički grad veličine oko 30 hektara, zapravo utvrđenje, najstarijeg poznatog naziva Taurian. 395.. godine je grad pripado Istočnom Rimskom carstvu, koje je kasnije nazvano Vizantijsko carstvo. Sloveni naseljavaju Balkan, kao i grad Taurian u 6. i 7. veku, te grad, zahvaljujući svom položaju i napretku, ima veliki udeo u istorijskim, kulturnih i privrednim događajima.

Grad Polin, novi naziv za naselje koje je nastalo južnije od Tauriana, zbog epidemije kolere, je nasledio nekadašnju tradiciju, te su glavni pravci razvoja bili ribolov, lov i stočarstvo. Međutim, grad je preživeo teška vremena, budući da se nalazio na raskrsnici osvajačkih planova Vizantije i makedonske države Cara Samuila (oko 969-1018 godine), kao i na putanji srpskih osvajača – kralja Milutina 1281. godine i cara Dušana, 1331-1355. godine, posle čega su ovo područje osvojili Turci Otomanskog carstva, koji su dali gradu ime Dojran. Grad je bio izgrađen po odlikama arhitekture Konstantinopolja i Soluna, sa kaldrmisanim ulicama, fontanama sa svežom vodom, crkvama i džamijama, gradskim kupatilima, nekoliko škola, sahat kulom…. Područje Dojrana je u to vreme obuhvatalo 79 sela, sa oko 30000 stanovnika.

Nažalost, tokom Prvog svetskog rata je život u Dojranu utihnuo, na neko vreme. 1916. godine je celokupno stanovništvo evakuisano u obližnje gradove i države, a zbog vojnih akcija u okolini tokom 1918. godine je potpuno uništen. Raniji stanovnici su planirali da obnove grad u periodu između dva velika rata, ali im je nekoliko prepreka bilo na putu, od kojih je jedna svakako plavljenje Dojranskog jezera, što je dodatno štetilo gradu. Zbog potrebe da se vrate u domove svojih predaka, oko 60 porodica se tokom 1919-1920 godine naselilo na ostacima drevnog grada Tauriana. Stoga su osnovali novo naselje, nazvavši ga Nov Dojran, na 4 km od nekadašnjeg drevnog grada.

Kako je vreme prolazilo, mnoge porodice su se takođe vratile u Dojran. Upravne zgrade su sagrađene u Starom Dojranu, te su se oba naselja istovremeno razvijala. Tokom Drugog svetskog rata je grad Stari Dojran ponovo bio žrtva stranih osvajača, sve do konačnog oslobođenja, 5. novembra 1944. godine, kada je uključena u Jugoslaviju, kao Narodna Republika Makedonija, a od 1991. godine je deo nezavisne Republike Makedonije.

Sa Grčke strane prokopan je 1808. kanal Đolaj, koji se koristi za navodnjavanje, za proteklih 200 godine (od 1808 do 1988. g.) vode jezera su smanjile za 5 metara. Najveći padovi zabilježeni su 1956/ 57. i 1988/ 89. god. zbog velikih ispuštanja voda preko kanala Đolaj. Od 1988. – 2000. god. jezero se zbog povoljnih hidroloških prilika i izgradnje sistema kanala za punjenje jezera pomalo puni.[1]

Dojransko jezero bilo je poznato po specifičnom načinu ribolova, uz pomoć ptica u ogradama od trstike takozvanim meandrima.

Dojransko jezero je najmanje tektonsko jezero u Makedoniji. Smešteno je na jugoistoku Makedonije, sa površinom od 43,1 km². Zapadni deo jezera pripada Makedoniji a istočni, Grčkoj.

Nivo Dojranskog jezera nalazi se na nadmorskoj visini od 148 metara. To je plitko jezero, sa najvećom dubinom od oko 10 m. Dojransko jezero je poznato kao raj za zaljubljenike u ribolov (one sa dozvolom, naravno), tako da se tamo često održavaju državna i međunarodna takmičenja u ovom sportu.

O nastanku Jezera postoji veci broj legendi.Najlepsa je ona o lepoj Dojrani, koja je punila vodu sa jedne cesme u blizni dojranskih polja. Prenoseci predanje sa kolena na koleno, stariji zitelji ovog gradica, u kome, zbog blizine Egejskog Mora, udaljenog svega 60-tak kiometara od Dojrana, vlada sredozemna klima, pricaju da je jednoga dana, devojka sa svojim drugaicama sisla do cesme. Dok se devojci krcag punio vodom, naisao stasiti mladic, po imenu Labinu koga se ona zagledala, zaljubila i zaboravila da zatvori cesmu. Ubrzo je pocela da pada i kisa, a pljusak je trajao danima, sve dok se polje potpuno nije napunilo vodom i stvorilo Dojransko Jezero.

Prema drugoj legendi, tu je odjednom nastao izvor. Na proplanku koji gleda na dolinu živela je devojka po imenu Dojrana. Ona je bila prelepa i u nju su bili zaljubljeni mnogi mladići, ali na njenu nesreću i turski vojskovođa – veliki Kaimakan. Lepa Dojrana nije mogla ni da zamisli da bude turska nevesta. No Kaimakan nije odustajao tako lako. Pratio je svaki njen korak. Dojrana se našla u beznadežnoj poziciji, i konačno se odlučila na najtragičniji potez, da ne bi pala u Kaimakanove ruke, sama se bacili u novonastali izvor. Voda je prihvatila njeno nevino telo i iz žalosti poplavilo celu dolinu i stvorilo današnje jezero, koje nosi njeno ime.

To su predanja, a istorija kaze da je ono najmanje od tri makedonska prirodna jezera. Oko njega se nalaze planina Belasica, sa makedonske strane i planina Krusa, sa grcke. Jedna trecina Jezera, koje je tektonskog porekla i koje je ostatak nekadasnjeg tri puta veceg i dubljeg Peonskog Jezera, pripada Grckoj.

Дојранско Езеро

Дојранско Езеро (грчки: Λίμνη Δοϊράνη) — најмало тектонско езеро во Република Македонија. Се наоѓа во нејзиниот југоисточен дел, заземајќи површина од 43,1 км². Западниот, поголемиот дел (27,3 км²) и припаѓа на Република Македонија а источниот, помалиот (15,8 км²) на Грција.

Хидрологија

Кајчиња во Дојранското Езеро
Нивото на езерото е на надморска висина од 148 метри. Тоа е плитко езеро, со најголема длабочина од 10 м и просечна длабочина од 6,7 м.[1]. Дојранското Езеро е создадено во неогено-квартерниот период и има тектонско-вулканско потекло. Всушност, тоа е реликтен остаток од некогашното плеистоценско Пеонско Езеро, коешто зафаќало површина од околу 127 км². Поради јодот кој го испуштаат алгите за време на нивното цветање (јули-август), водата на езерото е многу лековита, посебно за лечење на проблеми со синусите, бронхит, настинки, зараснување на рани и исеченици. Лековитоста на водата привлекува голем број на туристи, највеќе семејства со мали деца.

Флора и Фауна
Дојранското Езеро е еутрофно езеро, заради големата продукција на органска материја. Животинскиот свет е претставен од без’рбетници (праживотни-едноклеточни животни, сунгери, црви, мекотели, членконоги, инсекти и др), како и претставници од ‘рбетниците (риби, водоземци, влекачи, птици и цицачи). Во Дојранското Езеро регистрирани се 12 фаунистички ендемити. Од 15 видови риби, 1 вид претставува локален ендемит. Некои без’рбетници (посебно вилинските коњчиња) и неколку видови птици, се наоѓаат на листата на CORINE. Дојранското Езеро е познато по традиционалниот начин на ловење риби со помош на птици – корморани во огради од трска, т.н. мандри.

Легенда за Дојранското Езеро

Дојранско Езеро.
На местото на денешното Дојранско Езеро се протегала широка долина со бујни ливади и разновидни градини. На едно поткренато место имало голем извор. Покрај долината живеела убава девојка која се викала Дојрана. Во Дојрана биле заљубени многу момчиња, но за голема несреќа и еден турски големец-кајмакам. Убавата девојка не можела да замисли да се мажи за него. Кајмакамот почнал да оди по неа. Ја следел на секој чекор. Не и давал мир. Наоѓајки се во безизлезна положба, а да не му падне во неговите раце, се фрлила во големиот извор. Изворот го прифатил нејзиното невино тело. За да го покрие и освети, почнал да се излива. Ја покрил целата долина.За кусо време долината се претворила во прекрасно езеро. Исто како што беше прекрасна и девојката Дојрана. Езерото и градот го добија името по убавата девојка Дојрана. Езерото го нарекоа Дојранско Езеро, а градот Дојран.

Дојранско Езеро се наоѓа во југоисточниот дел на Република Македонија. Котлинскиот простор во кој е лоциран овој акваториум е ограничен од север и северозапад со планината Беласица, од запад и југозапад со ограноците на планината Кара Бели и од истрок со ограноците на планината Круша. Надморската височина на која се наоѓа езерската површина е на 148 м.

Површината на езерото изнесува 42,7 км², од кои 15,6 км² и припаѓаат на Република Грција, а 27,1 км² на Република Македонија. Површината на Дојранското Езеро се менува во зависност од водостојот, така што во литературата и во официјалните публикации се сретнуваат различни податоци од 41,9 до 43 км². Податокот од 42,7 км² е податок од Статистичкиот завод на Република Македонија од 1996 година. И покрај ваквите разлики, треба да се констратира дека ова езеро е најмало по површина, од трите тектонски езера во Република Македонија. Вкупната должина на бреговата линија изнесува 24 км. Овој брег бележи најмала разгранетост, а во него преовладуваат песочни плажи кои имаат позитивен одраз во туризмот.

Најголемата длабочина изнесува 10 м. Значи, се работи за многу мала длабочина, посебно во однос на Охридското и Преспанското Езеро, што треба да се прими како негативна околност за одвивање на туристичките активности. Потврда на оваа квалификација е и фактот дека дури на 100 метри оддалеченост од брегот, длабочината изнесува 3 метри. Најголем дел од езерото е покриен со глиновит материјал и само поизразито наклонетите тераси се песокливи, што е една од причините за заматеноста на водата. Максималната амплитуда на водостојот изнесува 267 км. Тоа негативно се одразува врз останатите елементи на географската средина.

Температурата на водата претставува една од најзначајните вредности на Дојранското Езеро. Средногодишната температура во Дојранското Езеро изнесува 14,8 °C, што е највисока вредност во однос на Охридското и Преспанското Езеро. Температурата на водата во зимскиот период е доста различна. Средномесечните вредности се движат од умерените 9,9 °C во декември, до 3,9 °C во фебруари. Поради релативно малите длабочини, езерото замрзнува во овој период. Сепак, за развој на туризмот од најголемо значење се средномесечните температури на водата во летниот период од годината. Тие во пет месеци од годината се повисоки од 18 °C. тоа значи дека во период од скоро половина година постојат термички услови за одвивање на капалишните активности. Средномесечната температура во мај изнесува 18,9 °C, во јуни 22,4 °C, во јули 24,3 °C, август 24,2 °C и во сепмтеври 20,4 °C. Бојата на водата има нијанси од темно зелена, зеленкасто – жолтеникава и жолтенива, што како вредност заостанува зад Преспанското, а посебно зад Охридското Езеро.

2515 total views, 1 today

  

  • Sremski Karlovci

    by on 25. 10. 2014. - 0 Comments

    Sremski Karlovci su gradsko naselje u Srbiji u opštini Sremski Karlovci u Južnobačkom okrugu, ali pripadaju geografskoj regiji Srem, čiji naziv stoji i u imenu ...

  • Opatija

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    U svakom slučaju, "staro" u opatijskoj terminologiji označava predturističko doba, dakle Opatiju prije 1884. i niza plastičnih operacija u režiji Društva južnih...

  • Dubrovačke zidine

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Dubrovačke gradske zidine su sklop utvrda koje okružuju stari dio grada Dubrovnika. Građene su od 13. do 17. stoljeća za potrebe obrane. Duge su 1940 m, visoke ...

  • Herceg Novi

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Na značajnom i atraktivnom prostoru između najviše planine dinarskog masiva Orjena (1895 m) i ulaza u jedan od najljepših zaliva svijeta Boku Kotorsku, smjesti...

  • Vlasinsko jezero

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Vlasinsko jezero je predeo posebnih odlika, kao i jedenstvena sredina netaknute prirode. Vlasinsko jezero okruženo je planinskim vrhovima Čemernika na 1648m....

Pronađite

Događaji

October 2014
M T W T F S S
    Nov »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031