Šar planina

| Kulturno istorijski, Makedonija, Nacionalni parkovi, Planine, Srbija | 19. 10. 2014.

EPI Međunarodni centar je izabran od strane Ministarstva ekonomije Makedonije da pripremi studiju za razvoj turizma u regionu Šar Planine. Studija ima za cilj da identifikuje mogućnosti, potencijale, nedostatke za razvoja turizma u Šar Planinskom regionu, kako bi se dalje koristila kao osnovu za druge aktivnosti za podršku razvoju turizma u regionu.

Polazeći od iskustva u razvoju turizma na nacionalnom, regionalnom i lokalnom nivou, IEO Međunarodni centar, u saradnji sa Ministarstvo privrede Makedonije, izradiči su studije participativnog pristupa uz puno učešće svih zainteresovanih strana koji imaju interes u razvoju turizma u Šar Planinskom regionu.

Nacionalni park Šar-planina se nalazi na Kosovu i Metohiji, Srbiji. Osnovan je 1986. godine i površina nacionalnog parka je 39.000 hektara.

Strogi prirodni rezervati u parku:

Mešovite listopadne šume i kamenjari u klisuri Rusenice – stanište balkanskog risa (Lynx lynx balcanicus);
Popovo prase – čiste ili mešovite šume munike;
Ošljak – šume munike, žbunaste zajednice bora krivulja, čiste smrčeve šume;
Golem bor – očuvane stare šume munike.
Sa 147 vrsta leptira, Šar-planina je najbogatije područje Evrope, a sa preko 200 vrsta ptica (orao bradan, beloglavi sup, suri orao, tetreb), ona je stecište 60% ornitofaune Srbije. Na nepreglednim prostranstvima Šar-planine, mogu se videti endemične i reliktne vrste sitnih glodara, kao što su dinarska voluharica, kuna zlatica, kuna belica, vidra, ali i divlja mačka, ris, medved i divokoza.

Sa brojnim glacijalnim jezerima i raznovrsnim oblicima glacijalnog reljefa, Šar-planina predstavlja pravi muzej glacijalnog reljefa pod otvorenim nebom.

Bogato kulturno-istorijsko nasleđe predstavljaju 34 srednjevekovne crkve i manastiri, poput manastira Sv. Petra Koriškog iz 13. veka i manastira Sv. Arhangela iz 15. veka nadomak Prizrena, a turistima je na raspolaganju i ski-centar na Brezovici.

DSC_1151

Geografske karakteristike

Bogovinsko jezero
Šar planinu karakterizira njeno prostrano bilo, čija dužina po horizontalnoj projekciji iznosi 80 do 85 km, a širina od 10 do 20 kilometara, na njemu se nalaze i dvije visoravni Vraca i Rudoka. Bilo se proteže od Uroševca preko Kačaničke klisure na sjeveroistoku (Kosovo), sa vrhom Ljuboten, pa sve do gornjeg toka rijeka Radike i Vrutoka na jugu u Makedoniji. Istočna granica planine su Kačanička klisura i Pološka kotlina.

Šar Planina proteže se na površini od 1600 km., od toga 56,25% te površine leži u Republici Makedoniji, 43.12% na Kosovu i 0,63% u Albaniji.[1] Planina se orografski pruža u dva pravca, dio bila od vrha Ljuboten do vrha Karanikola pruža se pravcem sjeveveroistok – jugozapad, dok drugi dio, od Karanikole do gornjeg toka Radike i Vrutoka ide pravcem sjever – jug. Ovaj drugi dio masiva koji leži u Makedoniji znatno je razvedeniji, pa njegovi pojedini djelovi stvaraju utisak zasebnih cjelina – poput središnjeg dijela sa najvišim Titovim vrhom (Titov vrv), zbog toga nose lokalne nazive: Brodska planina, Rudoka, Vraca, Planina Radika itd. Šar planina se na jugozapadu nadovezuje na planinu Korab (2764 m), na tom dijelu planinsko bilo prelazi u Albaniju.

Šar Planina je nastala za tercijara, – alpskim nabiranjem i pleistocenskom glacijacijom. Ispod samog bila Šar planine leže brojni cirkovi, u kojima su se smjestila brojna lijepa glacijalna jezera, zvana Gorske oči, ispod zone cirkova formirale su se duboko usečene glacijalne valovske doline, koja su najčešće izvorišta brojnih vodoka. Najviši vrhovi Šar Planine su većim dijelom godine pokriveni snijegom i ledom, tako da planina ima 39 jezera, 100 većih izvora i 25 većih rijeka.

Najveća jezera su; Bogovinsko, Crno, Belo, Golem Gjol, Mal Gjol, Krivošinsko, Golemo Dedelbeško, Malo Dedelbeško, Gorno Dobroško i Dolno Dobroško.

Privreda, turizam, flora i fauna, ljudi
Najpoznatiji i najstariji turistički centar na Šar Planini je Popova Šapka u Makedoniji, povezana žičarom sa obližnjim Tetovom (8 km), – no ona danas više nije u funkciji zbog ozbiljnih oštećenja. To je skijalište na visini od 1700 m, sa 35 km staza, 2 dvosedežnice i 9 ski liftova kapaciteta do 8000 skijaša na sat, sa četiri hotela i više planinarskih domova i privatnih pansiona. Pored njega sa kosovske strane planine beogradski Inex podigao je veliki ski centar Brezovica u općini Štrpce. To je skijalište sa 5 žičara i 5 ski lifta i 16 km staza (900-2,500 m) Dobro razvijeni zimski turizam na ovoj planini naglo je prekinut 1998. godine kada je došlo do rata na Kosovu.

Vegetacija na planini dijeli se u tri pojasa, do 1,000 – 1200 m rastu sve vrste usjeva i bjelogorične šume (hrast, bukva, kesten), iznad tog prostire se crnogorični šumski pojas do visine od oko 1, 700 m , iznad toga je pojas visokih pašnjaka, koji obuhvaćaju oko 550 km2. Šar Planina je najveća kompaktna površina u Europi pokrivena pašnjacima. Planina je puna stada ovaca koje od brojnih vukova i medvjeda čuvaju nadaleko poznati psi Šarplaninci. Od predatora na planini ima risova i orlova. Padine Šar Planine pune su brojnih sela, u kojima se većina ljudi bavi stočarstvom. Na sjevezapadnim padinama Šar Planine u predjelu zvanom Gora žive Goranci jedna slabo poznata manjina.

Pored toga što je ovaj nacionalni park po svom prirodnom bogatstvu jedna od vrućih tačaka biološke raznovrsnosti Evrope, on je izuzetno dragocen i kao kolevka srpske duhovnosti, državnosti i istorije. Na ovom području se nalazi 45 crkava i manastira podignutih u periodu od XII do XVI veka. Tu su isposnica i manastir Sv. Petra Koriškog iz XIII veka, crkva Sv. Petke iz XIV veka , crkva Sv. Bogorodice Odigitrije iz XIV veka, manastir Sv. Trojice iz XV veka, ostaci Dušanovog grada i manastirskog kompleksa Sv. Arhangeli iz XIV veka nadomak Prizrena, i drugi spomenici kulture od najvećeg nacionalnog značaja.

Šar-planina se nalazi u AP Kosovo i Metohija, koja je trenutno pod upravom UNMIK-a.

No Tags

2318 total views, 4 today

  

  • Opatija

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    U svakom slučaju, "staro" u opatijskoj terminologiji označava predturističko doba, dakle Opatiju prije 1884. i niza plastičnih operacija u režiji Društva južnih...

  • Crkva sv. Marije na Dančama

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Crkva sv. Marije na Dančama je zavjetna dubrovačka crkva, u kojoj se nalaze vrijedna umjetnička djela. Puni naziv je Crkva svete Marije od milosti. Nalazi se na...

  • Sremski Karlovci

    by on 25. 10. 2014. - 0 Comments

    Sremski Karlovci su gradsko naselje u Srbiji u opštini Sremski Karlovci u Južnobačkom okrugu, ali pripadaju geografskoj regiji Srem, čiji naziv stoji i u imenu ...

  • Dubrovačke zidine

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Dubrovačke gradske zidine su sklop utvrda koje okružuju stari dio grada Dubrovnika. Građene su od 13. do 17. stoljeća za potrebe obrane. Duge su 1940 m, visoke ...

  • Herceg Novi

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Na značajnom i atraktivnom prostoru između najviše planine dinarskog masiva Orjena (1895 m) i ulaza u jedan od najljepših zaliva svijeta Boku Kotorsku, smjesti...

Pronađite

Događaji

October 2014
M T W T F S S
    Nov »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031