Fruška gora

| Nacionalni parkovi, Planine, Srbija | 19. 10. 2014.

Fruška gora (mađ. Tarcal, lat. Alma Mons) je ostrvska planina u Sremu. Najveći deo Fruške gore se nalazi u Srbiji (u Vojvodini), dok mali deo zalazi u istočnu Hrvatsku, u Vukovarsko-srijemsku županiju. Prostire se na dužini od oko 75 km, širine je od 12 do 15 km i zahvata površinu od 25.525 km². Fruška gora je 1960. godine proglašena nacionalnim parkom[1] i time je postala prvi nacionalni park u Srbiji. Najviši vrh je Crveni Čot (539m), a ostali značajni vrhovi su Stražilovo (321m), Iriški Venac (451m), Veliki Gradac (471m) itd.

Područje Fruške gore karakterišu i brojni spomenici kulture, a posebno se izdvaja veliki broj (zabeleženo ih je 35) pravoslavnih manastira sagrađenih u periodu od XV do XVIII veka. Ova jedinstvena kulturno-istorijska celina utvrđena je za kulturno dobro od izuzetnog značaja za Republiku Srbiju 1990. godine, a predložena je i za upis na listu svetske baštine UNESKO-a. Manastir Beočin je smešten na severnoj padini Fruške gore u neposrednoj blizini istoimenog naselja, po turskim spisima datira još iz 1578. Manastir Krušedol, je zadužbina i mauzolej sremskih Brankovića, smešten na jugoistočnom delu Fruške gore, sagrađen između 1509. i 1516. godine. Manastir Jazak je sagrađen 1522. i nalazi se na južnim padinama Fruške gore i posvećen je prazniku Silaska sv. Duha. Kroz vekove je manastir više puta rušen do temelja i obnavljan, a danas ga čine crkva sa zvonikom, trostrani konaci i visoki ogradni zid koji zatvara portu.

Manastir Mala Remeta se nalazi na južno-centralnom delu Fruške gore, pouzdane podatke o manastiru pružaju jedino turski dokumenti u kojima se manastir prvi put pominje 1546. godine. Monasi manastira Rače na Drini su krajem XVII veka obnovili manastir i od tog vremena pa sve do 1920. se vodi kao metoh manastira Beočin, a danas manastir čine crkva, jednokrilni konak, drveni konak i kapela. Manastir Vrdnik (Ravanica) je sagrađen u drugoj polovini XVI veka na južnim padinama Fruške gore. Tokom 1697. godine manastir su naselili monasi manastira Ravanice, donevši sa sobom mošti kneza Lazara, kao i povelje manastira Ravanice i druge dragocenosti. Od tog trenutka je manastiru pored naziva Vrdnik dodato i ime Ravanica. Manastir Novo Hopovo po svojoj arhitektonskoj vrednosti predstavlja najznačajniju sakralnu građevinu svoje epohe na ovim prostorima. Pored Krušedola ovaj manastir sa Crkvom sv. Nikole je jedan od najznačajnijih fruškogorskih manastira, a smešten je na središnjem južnom obronku Fruške gore. Manastir Velika Remeta se pominje još 1562. godine a posvećen je sv. Dimitriju i smešten je na južnim obroncima Fruške gore. Pomenuti manastiri su samo mali deo ovog velikog duhovnog bogatstva koje čuva i svojim posetiocima pruža Fruška Gora.

Fruska_Gora3

Naziv „Fruška“ potiče od reči etnonima Franak što ukazuje da su Franci naseljavali ili kontrolisali ovu planinu.

Fruška gora je ostrvska, stara gromadna planina. Doline i padine Fruške gore su prekrivene livadama, pašnjacima i žitnim poljima, na padinama su voćnjaci i vinogradi sa čuvenim vinskim podrumima, a delovi viši od 300 m su obrasli gustom listopadnom šumom. Na Fruškoj gori je najveća koncentracija lipove šume u Evropi. Oko 700 vrsta lekovitog bilja raste na ovoj planini. Neke od brojnih životinjskih vrsta su: srna, jelen, muflon, lasica, divlja svinja, kuna, divlja mačka, šakal, zec, itd.

Kultura

Fruška gora u okolini manastira Petkovica
Najznačajniji spomenik kulture predstavljaju 17 manastira Srpske pravoslavne crkve raspoređenih po celoj planini. Podignuti su kao zadužbine srpskih vladarskih porodica, nakon što je, u kasnom srednjem veku pod pritiskom Turaka, težište srpske duhovne i kulturne baštine pomereno na sever.[2]

Fruškogorski manastiri su: Beočin, Bešenovo, Vrdnik, Velika Remeta, Grgeteg, Đipša, Jazak, Krušedol, Kuveždin, Mala Remeta, Novo Hopovo, Petkovica, Privina Glava, Rakovac, Staro Hopovo, Fenek i Šišatovac.

Fruška gora, Vrdnik
Fruška gora je bila inspiracija mnogim velikanima poezije, od Branka Radičevića, Jovana Jovanovića Zmaja, Milice Stojadinović Srpkinje; u manastirima su boravili Vuk Stefanović Karadžić, Dositej Obradović, Filip Višnjić, Karađorđe i mnogi drugi.

Na planini se nalaze nekoliko utvrđenja, među kojima su Petrovaradinska tvrđava i Vrdnička kula koja je u ruševinama. Nedaleko od Čortanovaca se nalazi luksuzna vila Stanković, koju je 1930. godine podigao Radenko Stanković, a danas se nalazi u državnom vlasništvu.

Naselja
Veći gradovi kojima je okružena Fruška gora su Sremska Mitrovica, Ruma i Inđija na južnom delu, dok su severno od planine Sremski Karlovci, Novi Sad, Beočin i Bačka Palanka kao i gradovi u Hrvatskoj: Vukovar i Ilok. Mnogi stanovnici ovih, ali i drugih gradova odmore i praznike provode u brojnim vikend-naseljima na padinama ove planine.

Danas veliki problem predstavljaju prometni regionalni putevi koji povezuju Srem, Banat i Bačku. Njima saobraća veliki broj vozila, posebno kamiona, koji zagađuju i uništavaju najlepše delove planine. Nekada je na Fruškoj gori bila razvijena i rudarska proizvodnja uglja u Vrdniku, ali je rudnik napušten pre više decenija.

Fruška gora je veoma posećena od strane mnogih izletnika i turista, naročito u kasno proleće, leto i ranu jesen. Izletišta na Fruškoj gori su najčešće smeštena pored saobraćajnica, kulturno-istorijskih spomenika i ugostiteljskih objekata, a jedno od najlepših tačaka je Iriški venac sa koga „puca“ pogled na Bačku, Avalu i Cer i druge naše planine. Pored pomenutog Iriškog venca, od izletišta koja se uređuju, među posećenijima su: Čortanovačka šuma, Stražilovo (na kome se nalazi i spomenik čuvenom srpskom pesniku Branku Radičeviću), Partizanski put, Hopovo, Glavica, Popovica, Zmajevac, Letenka, Hajdučki breg, Andrevlje, Testera, Ciganski logor, Ležimir, Rohalj baze, Lipovača i dr. Osim pasivnog odmora (uz neizbežno roštiljanje) posetiocima su otvorene i mogućnosti aktivnog odmora u vidu mnogobrojnih staza za vožnju brdskog bicikla, pešačenje (čuven je i Fruškogorski maraton koji se svakog proleća održava već više od 30 godina) pa čak i za planinarenje. Za one posetioce bogate istraživačkim duhm, privlačna je poseta trima prirodnim pećinama na Fruškoj gori: Grgurevačkoj, Ležimirskoj i vrelu potoka Dubočaš.

Turizam
Na Fruškoj gori postoje više izletišta i odmarališta. Letenka je poznato izletište i dečje odmaralište, na Brankovcu se nalazi odmaralište Pošte. Testera je dečje odmaralište, a nedaleko od nje na Andrevlju se nalazi odmaralište u državnom vlasništvu. Kod TV tornja se nalazi hotel, kao i na Iriškom vencu koji je ujedno i poznato izletište. Na Stražilovu, izletištu iznad Sremskih Karlovaca, se nalazi grob Branka Radičevića. U Vrdniku se nalazi banja “Termal” sa termalnom vodom, popularno odmaralište Ranč Platan i Vrdnička kula koja je sagrađena u rimskom dobu.

No Tags

1537 total views, 2 today

  

  • Opatija

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    U svakom slučaju, "staro" u opatijskoj terminologiji označava predturističko doba, dakle Opatiju prije 1884. i niza plastičnih operacija u režiji Društva južnih...

  • Crkva sv. Marije na Dančama

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Crkva sv. Marije na Dančama je zavjetna dubrovačka crkva, u kojoj se nalaze vrijedna umjetnička djela. Puni naziv je Crkva svete Marije od milosti. Nalazi se na...

  • Sremski Karlovci

    by on 25. 10. 2014. - 0 Comments

    Sremski Karlovci su gradsko naselje u Srbiji u opštini Sremski Karlovci u Južnobačkom okrugu, ali pripadaju geografskoj regiji Srem, čiji naziv stoji i u imenu ...

  • Dubrovačke zidine

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Dubrovačke gradske zidine su sklop utvrda koje okružuju stari dio grada Dubrovnika. Građene su od 13. do 17. stoljeća za potrebe obrane. Duge su 1940 m, visoke ...

  • Herceg Novi

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Na značajnom i atraktivnom prostoru između najviše planine dinarskog masiva Orjena (1895 m) i ulaza u jedan od najljepših zaliva svijeta Boku Kotorsku, smjesti...

Pronađite

Događaji

October 2014
M T W T F S S
    Nov »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031