Rajac

| Planine, Seoski turizam, Srbija | 16. 10. 2014.

Rajac je planinski predeo, deo planine Suvobor, u okviru Valjevskog kompleksa planina. Nalazi se na teritoriji opštine Ljig , na 10km od Ljiga, na 25 km od Gornjeg Milanovca, na 45 km od Aranđelovca, na 50 km od Valjeva, odnosno oko 90 km južno od Beograda. Nadmorska visina Rajca kreće se od 600 do 849 m.

Mada se u pojedinim opisima Rajac definiše kao posebna planina, on ne poseduje sve elemente planine, kao što su prevoji, klisure, tako da u geografskom smislu Rajac predstavlja samo predeo, čiji je najviši vrh Rajac jedan od vrhova Suvobora.

Na području Rajca postoji više pećina i jama, a najznačajnija je Rajačka pećina, ukupne dužine kanala 286 m. Preovlađuju šume bukve, hrasta, breze, jasena, cera, dok na većim visinama ima četinari: jele i bora. Od životinjskih vrsta može naići na fazane, srndaće, lisice, divlje svinje, zečeve, grlice.

Rajac je poznat kao turističko izletište, a šire je poznat po manifestaciji „Kosidba na Rajcu“ koja se tradicionalno održava prve nedelje nakon Petrovdana. Pogodan je i za paraglajding, a do Rajca se vrlo često organizuju i đačke i studentske ekskurzije.

Na teritoriji opštine Ljig i planine Suvobor se tokom Prvog svetskog rata odigrala slavna Kolubarska bitka u kojoj je i učestvovalo čuvenih 1300 kaplara. U slavu njima je podignut spomenik na Rajcu.

Jedna od najpoznatijih i najpopularnijih privredno-turistickih manifestacija u Srbiji, koja simbolično predstavlja tradiciju okupljanja i „komšijske“ pomoći na „seoskoj mobi“ svakako je „Kosidba na Rajcu“.

Takmičenje kosača, u više kategorija, održava se 42 godine, prve nedelje po Petrovdanu, na dan Rajačkog vašara, koji se organizuje još od 1892. godine. Tako je i proteklog vikenda, od 18. do 20. jula, održano ovo izuzetno zanimljivo, specifično i jedinstveno takmičenje, na kojem je učestvovalo oko 50 kosača iz Grne Gore, Bosne i Hercegovine i svih krajeva Srbije. Organizator manifestacije je Turisticka organizacija opstine Ljig, koja je ove godine pozvala i kolege iz GTO „Kragujevac“, kao i predstavnike TOS-a. Kosidbu je otvorio ministar za rad, socijalna i boračka pitanja Aleksandar Vulin, prvim otkosom u revijalnoj kosidbi.
Kako tradicija nalaže, kosači, su obuceni u narodnu nosnju kraja iz kojeg dolaze, ali sve njih, bez obzira na letnje žege, krase vezene vunene čarape, duge bele košulje, tkani ili čojani dugi prsluci – zubuni, lanene ili platnene bele pantalone i opanci sa šest redova lakovanih kaiševa, kao i tradicionalne ličke kape ili šajkače, koje sve češće zamenjuju slameni šeširi. Preko ramena su vezene torbice, čuturice su za pojasom, kožna fotrola u kojoj je brus povezana je ispod kolena, a izbrušene i dobro naoštrene kose na ramenu. Može se reći da je to prava slika kosača.

Na takmičenju se osim brzine ocenjuje i širina otkosa i kvalitet pokošene parcele, do koje visine je uklonjena trava i da nema ostataka snopova, a sva ta pravila sa Rajca usvojena su na svim ostalim takmičenjima, koja se organizuju na drugim planinama. Pobednik se nagrađuje „Zlatnom kosom“, koja je ove godine pripala Mirku Kecmanu iz Bosanskog Petrovca (Bosna i Hercegovina), a na drugom i trećem mestu su Blažo Kotlaja i Milorad Gazdić, iz Pljevalja u Crnoj Gori. U ekipnoj konkurenciji, od šest takmičarskih ekipa, najbolji su bili takmičari iz Crne Gore, pa njihova ekipa, tradicionalno, na poklon dobija motokultivator ili kosačicu.

kosidba
Od juniora koji se prvi put takmiče, najbolji je bio šesnaestogodišnji Vuk Vučković iz Preljine kod Čačka, koji je osvojio “Zlatni brus”. Pobednik revijalnog košenja livada u jakoj konkurenciji od 69 učesnika je Nebojša Spasojević star 34 godine, iz sela Kadina Luka, Opština Ljig. On se ceremonijalno proglašava za „Đidiju“ ili „Kozbašu“, koji će uz sve počasti predvoditi kosače, učesnike defilea i “Kosidbu na Rajcu” 2015.godine, i postaje glavni junak „rajačke bajke“.
U takmičarskom delu učestvuju oni koji su već pobedili na nekom prethodnom takmičenju. Naravno, finalno takmičenje kosaca – juniora i seniora, u pojedinacnoj i ekipnoj konkurenciji, održava se na strmim padinama Rajca, gde se, osim takmičara, okupe i učesnici u revijalnom delu, trubači, grupe etno pevača, onih koji govore razne zdravice s ciljem da poboljšaju letinu, najmlađi, koji su obično „vodonoše“, domaćice u narodnim nošnjama, koje nose kotarice ukrašene bosiljkom i napunjene domaćim specijalitetima, pripremljenim za kosače… Naravno tu je i veliki broj posetilaca koji dolaze organizovano, autobusima iz svih krajeva Srbije, kao i ostalih zaljubljenika u ovu planinu i ovu manifestaciju. Po proceni organizatora, ove godine, bilo oko 50 000 posetilaca, ali prema podacima TO Ljig, prethodnih godina, na manifestaciju su dolazili i gosti i takmičari iz Norveške, sa Islanda, iz Danske,Velike Britanije,Kine, Rumunije i Mađarske.

Na manifestaciji se bira i “Mis rajačkih livada”, a to je ove godine šesnaestogodišnja Slavica Nikolčić iz Ljiga. Bira se i Prvi glas kosidbe i pevačko društvo, a održavaju se i brojne edukacije o seoskom turizmu, prikupljanju i preradi šumskih plodova . Turistička organizacija Srbije, 2007. godine „Kosidbu na Rajcu“ proglasila je za najuspešniju manifestaciju, a Belanovica se smatra i začetnikom seoskog turizma, jer je prva u Srbiji organizovano primala goste za odmor na selu, još daleke 1926. godine. Održavanje manifestacije, nije prekidano ni tokom bombardovanja 1999. godine.

 

1315 total views, 2 today

  

  • Crkva sv. Marije na Dančama

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Crkva sv. Marije na Dančama je zavjetna dubrovačka crkva, u kojoj se nalaze vrijedna umjetnička djela. Puni naziv je Crkva svete Marije od milosti. Nalazi se na...

  • Opatija

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    U svakom slučaju, "staro" u opatijskoj terminologiji označava predturističko doba, dakle Opatiju prije 1884. i niza plastičnih operacija u režiji Društva južnih...

  • Sremski Karlovci

    by on 25. 10. 2014. - 0 Comments

    Sremski Karlovci su gradsko naselje u Srbiji u opštini Sremski Karlovci u Južnobačkom okrugu, ali pripadaju geografskoj regiji Srem, čiji naziv stoji i u imenu ...

  • Dubrovačke zidine

    by on 18. 10. 2014. - 0 Comments

    Dubrovačke gradske zidine su sklop utvrda koje okružuju stari dio grada Dubrovnika. Građene su od 13. do 17. stoljeća za potrebe obrane. Duge su 1940 m, visoke ...

  • Herceg Novi

    by on 26. 10. 2014. - 0 Comments

    Na značajnom i atraktivnom prostoru između najviše planine dinarskog masiva Orjena (1895 m) i ulaza u jedan od najljepših zaliva svijeta Boku Kotorsku, smjesti...

Pronađite

Događaji

October 2014
M T W T F S S
    Nov »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031